Eerst privatiseren, dan renoveren
TC Bas Dongen op eigen kracht verder
Als een gemeente eigenaar is van een accommodatie van een sportvereniging, kan dat gunstig zijn voor de vereniging. Gemeenten zorgen voor het onderhoud en tijdige renovatie. Sportverenigingen hoeven hier niet naar om te kijken. Maar wat doe je wanneer de gemeentelijke diensten niet aan jouw eisen voldoen? Vaak sta je als vereniging dan vrij machteloos. Privatisering kan in dat geval een oplossing bieden. Zo kan de vereniging het heft in eigen handen nemen. Tennisclub Bas Dongen heeft hier goede ervaringen mee. Bestuursvoorzitter Marcel van Hattum vertelt over het privatiseringstraject dat zijn vereniging in 2006 doorliep en de daaropvolgende renovatie van haar accommodatie.
Tennisclub Bas Dongen beschikte tot 2006 over acht gravelbanen en twee kunstgrasbanen waarop de leden alleen in het zomerseizoen terechtkonden. De banen waren in handen van de gemeente Dongen en de staat van onderhoud liet te wensen over. De kunstgrasbanen waren al meerdere malen provisorisch met nieuwe stukjes tapijt opgeknapt en de gravelbanen hadden een heel slechte waterdoorlaatbaarheid. “Als het regende, konden we de hele dag niet spelen”, vertelt Marcel van Hattum. De gemeente deed er niet veel aan. “Die lopen niet zo heel hard om dat te renoveren want er zijn – begrijpelijkerwijs – ook altijd andere belangen in de gemeente waar centen heen moeten.”
Het werd tijd voor een andere aanpak. Bestuurslid Paul van den Hoven opperde dat het misschien een goed moment was voor een compleet andere baansoort en met dat plan stapte het bestuur naar de gemeente. Zoals te verwachten stond de gemeente aanvankelijk niet te juichen over dit voorstel. Van Hattum vertelt wat de gemeente zei: “Dat kost een hoop centen en dat hebben we niet. Het kan eventueel volgend jaar in de begroting worden meegenomen, dan komt het in de gemeenteraad en mogelijk wordt er dan over twee jaar over beslist. Maar heb niet te hoge verwachtingen.” De enige manier om TC Bas Dongen om te vormen tot een allweather-tennisvereniging, was privatiseren.
Buurten bij de buren
Na het teleurstellende gesprek met de gemeente ging het bestuur dan ook verder met het privatiseringsplan aan de slag. Vervolgens legden Van Hattum en de zijnen hun plannen aan de buurt en de leden voor. In die volgorde ook! Want de buurt werd als een groter potentieel struikelblok gezien dan de leden. In het verlleden was de tennisclub namelijk volledig gebrouilleerd geraakt met de buurt. Vijfenhalf jaar procedeerden beide partijen over de verlichting op het park. Tot aan de Raad van State toe. “Dat is uiteindelijk wel in het voordeel van de vereniging uitgepakt, maar de relatie met de buurtbewoners was verziekt. Die kwamen niet meer op het park en er kon niet meer met hen gesproken worden.” Niet verbazingwekkend stapte Van Hattum met lood in de schoenen naar de buren. “Paul van den Hoven heeft mij letterlijk op de stoep van een buurtbewoner afgezet en hij heeft om de hoek staan kijken of de deur wel openging.” Gelukkig gebeurde dat en na een aantal “gesprekken op de drempel” werd het ijs langzaam gebroken.
De buren waren eerst allerminst blij met de renovatieplannen van de tennisvereniging. “Ze dachten dat ze daardoor meer overlast zouden krijgen, maar gaande de besprekingen hebben we hen ervan kunnen overtuigen dat we de allerbeste bedoelingen hebben. Ook hebben we onze plannen aan hun wensen aangepast, ook al betekende dat voor ons een verhoging van de kosten.” In tegenstelling tot het vorige bestuur, investeerde het nieuwe bestuur heel intensief in de relatie. “In vorige jaren was de redenering vaak: ‘Wij voldoen aan de normen dus wij krijgen wel ons gelijk van de Raad van State.’ Nu vragen we de buurt: ‘Waar kunnen we jullie tegemoetkomen?” Deze aanpak heeft zijn vruchten afgeworpen. “De verstandhouding is weer prima. De buurt wordt overal bij betrokken en bij de feestelijke opening van het tennispark was de buurt zelfs met een groot bloemstuk aanwezig.”
De leden waren gemakkelijker te overtuigen. Tijdens een Algemene Ledenvergadering in januari 2006 gingen zij akkoord met een volledige privatisering en renovatie van het park.
Bank en gemeente belangrijkste financiers
Met de privatisering heeft de gemeente het recht van opstal overgedragen aan de tennisclub. De grond zelf blijft eigendom van de gemeente. “We zitten in een heel chique woonwijk en die grond is dus heel veel waard. Maar alles wat erop staat – het paviljoen, de banen, het hekwerk, de verlichting – dat is van ons.” Voor het gebruik van de grond betaalt de vereniging jaarlijks een verwaarloosbaar bedrag aan erfpacht van 25 euro. Bovendien heeft de gemeente zich ertoe verplicht dat ze de vereniging elders een vergelijkbare vestigingsmogelijkheid biedt in het geval ze zou moeten verhuizen.
Als baansoort werd gekozen voor SmashCourt, een vrij nieuwe constructie met de uitstraling van gravel maar alle voordelen van een allweather-baan. De totale investeringen bedroegen circa een half miljoen euro. Een flink bedrag, maar daarvoor is dan ook het park, vanaf anderhalve meter onder de grond, helemaal opnieuw opgebouwd. Wanneer over tien tot twaalf jaar alleen de banen vervangen moeten worden, bedragen de investeringen ongeveer 280.000 euro.
Voor de financiering werd een beroep gedaan op de gemeente en ING-bank. Van de gemeente vroeg het bestuur een privatiseringsbijdrage. “In de meerjarenbegroting van de gemeente waren uitgaven geprognosticeerd voor het onderhoud van het groen en de banen van onze vereniging. Die kosten hoeven ze nu niet meer uit te geven.” De contante waarde van dit bedrag – 283.000 euro –werd echter niet zonder slag of stoot aan de vereniging uitgekeerd. “We hebben flink met de gemeente moeten onderhandelen, maar ondanks dat heeft de gemeente toch wel een pluim verdiend hoor.”
ING-bank verstrekte een lening van 183.000 euro. Puur op basis van de financiële prognoses. Als onderpand had de vereniging immers niets te bieden. “Louter op basis van de cijfers hebben we aannemelijk kunnen maken dat we aan onze verplichtingen aan ING kunnen voldoen en dat we dan ook nog voldoende geld overhouden om over tien jaar weer nieuwe banen te realiseren.”
Waar haalt de vereniging de extra inkomsten vandaan om de verzwaarde lastendruk te financieren? Niet zozeer uit een contributieverhoging. Die is voor de jeugd gelijk gebleven. Alleen senioren betalen een beetje meer. Ook niet uit de eigen reserves. “Ik denk dat we toen maar 40.000 euro in kas hadden en die wilden we aanhouden als buffer, wat is gelukt.” Wel belangrijk zijn de ledengroei, de extra barinkomsten en sponsoring. Sinds de renovatie heeft de vereniging ongeveer tweehonderd extra leden gekregen. “De KNLTB heeft zelfs al gevraagd of ons ledenaantal wel klopt.” Door de ledenaanwas en het feit dat het tennispark nu het hele jaar open is, zijn ook de barinkomsten aanzienlijk gestegen. En net als de leden raakten ook de sponsors enthousiast. “Binnen een paar maanden hadden we alle banen vermarkt aan sponsors voor substantiële bedragen en voor periodes van drie tot vijf jaar.”
Groeien en bloeien
De renovatie van het tennispark startte in januari 2006 en in april, net voor de start van het nieuwe tennisseizoen, werden de banen opgeleverd. Zelden verloopt een renovatie zo snel. Het was dan ook echt ‘buffelen’ voor Marcel van Hattum en Paul van den Hoven. “We zijn er iedere dag geweest. Soms hadden we om half zes ’s ochtends al afspraken. En op dagen dat ze met een dubbele ploeg zouden komen, stonden wij hen ’s ochtends al op te wachten. Zelfs op zaterdagen en ’s avonds is er doorgewerkt. Misschien zijn we wat drammerig geweest naar Arcadis (de bouwonderneming, red.), maar op die manier konden we onze afspraken wel nakomen.”
Dat leidde tot het gewenste resultaat. In april 2006 lagen er tien spiksplinternieuwe tennisbanen. Het sportpark van TC Bas Dongen kan hiermee weer tien tot twaalf jaar uitstekend vooruit. Met meer leden, een einde aan het vrijwilligersgebrek, florissante financiële cijfers en een goede verstandhouding onderling en met de omgeving. “De vereniging groeit en bloeit als nooit tevoren.” Marcel van Hattum geniet ervan, maar rusten doet hij niet. Hij heeft zich alweer op een volgend project gestort: de aanleg van twee extra banen in 2008.
